( 8 ) گفتارى از ملَّا خليل قزوينى قدس سره ( م 1089 ) [ مقدمه ] ملَّا خليل بن غازى قزوينى ، از اكابر علماى اماميّه اواخر قرن يازدهم هجرى ، به سال 1001 ق ، در قزوين زاده شد . او در محضر شيخ بهايى ، مير داماد و ديگران به فراگيرى علوم پرداخت پيش از سى سالگى متولَّى حرم عبد العظيم و مدرّس آن ديار بود . سپس عازم بيت الله الحرام گشت ، و در جوار كعبه به نگارش حاشيهء مجمع البيان پرداخت . دوباره به قزوين بازگشت و در همانجا به تدريس و تأليف پرداخت . او از مشايخ روايى مجلسى دوم بود و خود از شيخ بهايى روايت مىكرد . او اخبارى مسلك بود و شاگران بسيار تربيت كرد . در اواخر عمر نابينا شد و به سال 1089 ق ، در سن 88 سالگى دار فانى را و داع گفت . تأليفات او بيشتر در زمينهء فقه ، اصول ، تفسير و حديث است . الشافى و الصافى دو شرح عربى و فارسى بر اصول كافى شيخ كلينى است . « 1 » الصافي في شرح اصول كافي كه در دو مجلَّد و داراى هفت جزء است . مولوى سيد تصدّق حسن صاحب رضوى اين كتاب را تصحيح كرده و در « لكهنو » در مطبعه « منشئ نو لكشور » چاپ شده است . آنچه در پى خواهد آمد شرح باب ترتيل القرآن بالصوت الحسن از اين كتاب است . ولى الله على زاده .

--> « 1 » روضات الجنّات ، ج 3 ، ص 258 - 261 الروضة النضرة ، ص 203